News Portal

  • जलवायु जोखिमसँग जुध्ने गरी विकासको मोडेल बदल्नुपर्छ : डा. गुणाकर भट्ट

    आर्थीकसंसार संवाददाता
    ५२ पटक

    विपद् सामान्य बाढी नभई चट्टान र बरफ मिश्रित हिमपहिरोबाट सुरु भएर डेब्रिज बहाव हुँदै नदीय बाढीमा परिणत भएको श्रृंखलाबद्ध विपद् भएको विश्लेषण प्रस्तुत गरे।
    त्यस्तै, प्राध्यापक डा. पुण्यप्रसाद रेग्मीले सुरक्षित बस्ती, दिगो कृषि प्रणाली तथा विपद्-उत्थानशील पूर्वाधार निर्माणमार्फत दीर्घकालीन उत्थानशील विकासको आवश्यकता औँल्याए। उनले जोखिमयुक्त बस्तीलाई वैज्ञानिक मूल्याङ्कनका आधारमा वर्गीकरण गरी सुरक्षित पुनर्स्थापना गर्नुपर्ने र पुनर्निर्माणलाई आवास निर्माणमा मात्र सीमित नराखी जीविकोपार्जन, कृषि, रोजगारी तथा सामाजिक सेवासँग जोड्नुपर्ने बताए।
    कार्यशालामा डेब्रिज बहावको प्रकृति तथा व्यवस्थापन, जलवायु परिवर्तन र त्यसको प्रभाव तथा उत्थानशील विकासका विषयमा तीनवटा समूह बनाएर छलफलसमेत गरिएको थियो। प्रा. डा. तारा निधि भट्टराई, डा. दिवस बहादुर बस्न्यात र प्रा. डा. पुण्यप्रसाद रेग्मीले क्रमशः यी समूहगत छलफलको सहजीकरण गरेका थिए।
    छलफलबाट डेब्रिज बहावसम्बन्धी अनुसन्धान तथा अनुगमन प्रणाली सुदृढ गर्ने, जलवायु परिवर्तन र क्रायोस्फियरसँग सम्बन्धित जोखिमको एकीकृत अध्ययन गर्ने, विद्यमान संस्थाहरूको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने तथा विपद्पछिको पुनर्स्थापना र पुनर्निर्माणका लागि प्रभावकारी संस्थागत संयन्त्र निर्माण गर्नुपर्ने सुझाव प्राप्त भएका थिए।
    कार्यशालाले हिमनदी प्रणाली अन्तरदेशीय प्रकृतिको भएकाले नेपाल, चीन र भारतबीच सहकार्य तथा समन्वय बढाउनुपर्ने, जलवायु परिवर्तनसम्बन्धी दीर्घकालीन तथा स्थानविशेषका तथ्यांक प्रणाली विकास गर्नुपर्ने र नदीले थुपारेका बालुवा, गिट्टी तथा अन्य गेग्रानको वातावरणमैत्री उपयोगका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वित नीति आवश्यक रहेको निष्कर्ष निकालेको छ।
    त्यसैगरी, प्रभावित परिवारको सुरक्षित पुनर्स्थापना, जोखिमयुक्त बस्तीको व्यवस्थापन, स्थानीय सरकारको सक्रिय सहभागिता र समुदायको सामाजिक-सांस्कृतिक पक्षको संरक्षणलाई पुनर्निर्माणको अभिन्न अंग बनाउनुपर्नेमा सहभागीहरूले जोड दिएका थिए।
    कार्यक्रमको समापन गर्दै नेविअप्रका संस्थापक सदस्य तथा वरिष्ठ अनुसन्धान विशेषज्ञ डा. नवराज खतिवडाले विपद् जोखिम न्यूनीकरणका लागि प्रणालीगत सोच, प्रभावकारी शासन र दीर्घकालीन योजनाको आवश्यकता औँल्याए। उनले विकास योजना, पूर्वाधार निर्माण, जग्गा प्राप्ति तथा प्राकृतिक स्रोतको उपयोगमा भौगोलिक र विपद् जोखिमलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने बताए।
    नेविअप्रले वि.सं. २०६० मा गैरनाफामुखी संस्थाका रूपमा स्थापना भएदेखि नै प्रमाणमा आधारित नीति निर्माणका लागि अध्ययन तथा अनुसन्धान गर्दै आएको छ। संस्थाले विपद् जोखिम न्यूनीकरण, जलवायु परिवर्तन, जलस्रोत व्यवस्थापन, जीविकोपार्जन, वातावरणीय दिगोपना तथा सार्वजनिक नीतिका क्षेत्रमा अनुसन्धान गर्दै आएको जनाएको छ।

    प्रतिकृया दिनुहोस्