१७ फागुन, २०८२काठमाडौं । मध्यपूर्व र खाडी क्षेत्रमा पछिल्लो समय विकसित जटिल सुरक्षा परिस्थितिलाई मध्यनजर गर्दै नेपाल सरकारले ती मुलुकहरूमा वैदेशिक रोजगारीका लागि दिइँदै आएको श्रम स्वीकृति तत्कालका लागि स्थगित गरेको छ ।
श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षा मन्त्रालय (माननीय मन्त्रीस्तर) को मिति २०८२/११/१७ को निर्णयअनुसार वैदेशिक रोजगार विभागले एक सूचना जारी गर्दै अर्को निर्णय नभएसम्मका लागि श्रम स्वीकृति रोकिएको जनाएको हो ।
कुन-कुन देशका लागि रोकियो श्रम स्वीकृति ?
विभागका अनुसार साउदी अरेबिया, संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई), कतार, कुवेत, बहराइन, ओमान, इराक, यमन, जोर्डन, लेबनान, टर्की र इजरायल सहितका देशहरूमा व्यक्तिगत र संस्थागत दुबै प्रकारका श्रम स्वीकृति स्थगित गरिएको छ ।
ताहाचलस्थित वैदेशिक श्रम स्वीकृति शाखाले सूचना जारी गर्दै अर्को सूचना नआएसम्म यी देशहरूका लागि नयाँ श्रम स्वीकृति नलिइने र कामदारहरूलाई हालका लागि घरै बस्न वा यात्रा नगर्न आग्रह गरेको छ ।
मध्यपूर्वको तनाव र नेपाली श्रमिकमा परेको प्रभाव:
पछिल्लो समय अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि गरेको सैन्य हमला र त्यसको बदलामा इरानले खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सैन्य आधार शिविरहरूमा गरेको जवाफी हमलाका कारण मध्यपूर्वको आकाश युद्धमय बनेको छ ।
नेपाली श्रमिकहरू कति जोखिममा छन्?
इरानले कतारको अल-उदेइद, युएईको अल-धाफ्रा, कुवेतको अल-सालेम र बहराइनस्थित अमेरिकी जलसेनाको पाँचौँ फ्लीटलाई लक्षित गरी मिसाइल र ड्रोन प्रहार गरेपछि ती देशमा रहेका लाखौँ नेपाली श्रमिकहरू त्रसित बनेका छन् ।
प्रत्यक्ष जोखिम: अमेरिकी सैन्य क्याम्पहरू आसपास रहेका निर्माण क्षेत्र वा सुरक्षा क्षेत्रमा कार्यरत नेपालीहरू उच्च जोखिममा देखिएका छन् ।
आवागमनमा बाधा: कतार, दुबई र कुवेत जस्ता व्यस्त विमानस्थलहरूमा उडान अवरुद्ध हुँदा हजारौँ नेपाली श्रमिकहरू विमानस्थलमै अलपत्र परेका छन् ।
अर्थतन्त्र र रेमिट्यान्समा पर्ने असर:
नेपालको अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड मानिने रेमिट्यान्स (विप्रेषण) को मुख्य स्रोत नै खाडी मुलुकहरू हुन् ।
१. रोजगारी कटौती: यदि तनाव लम्बिएमा नयाँ मागपत्र आउने क्रम शून्य हुनेछ, जसले नेपालको बेरोजगारी समस्यालाई थप जटिल बनाउनेछ ।
२. रेमिट्यान्समा गिरावट: कतार र साउदी जस्ता देशबाट प्राप्त हुने रेमिट्यान्स रोकिँदा नेपालको विदेशी मुद्रा सञ्चितिमा प्रत्यक्ष दबाब पर्ने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन् ।
३. मूल्यवृद्धि: मध्यपूर्वको अस्थिरताले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको मूल्य बढ्ने र त्यसले नेपालमा पनि महँगी बढाउने निश्चित छ ।
सरकारको तयारी:
नेपाल सरकारले हाललाई श्रम स्वीकृति रोकेर आफ्ना नागरिकलाई थप जोखिममा पर्नबाट जोगाउने प्रयास गरेको छ । परराष्ट्र मन्त्रालयले इजरायल र इरानमा रहेका नेपालीहरूलाई सुरक्षा सावधानी अपनाउन र अत्यावश्यक बाहेक बाहिर ननिस्कन ‘ट्राभल एडभाइजरी’ समेत जारी गरिसकेको छ । परिस्थिति थप बिग्रेको खण्डमा उद्धार उडानका लागि समेत योजना बनाइरहेको मन्त्रालयले जनाएको छ।
